Deprem Nedir? Nasıl Oluşur?

Depremin Tanımı

Deprem, yer kabuğundaki kayaçların ani kırılması sonucu açığa çıkan enerjinin sismik dalgalar halinde yayılmasıyla oluşan doğal bir yer sarsıntısıdır. Günümüzde dünya genelinde her yıl yaklaşık 500.000 deprem meydana gelmekte, bunların yaklaşık 100.000'i insanlar tarafından hissedilebilmekte ve yaklaşık 100 tanesi hasar oluşturabilmektedir.

Depremin oluştuğu noktaya odak noktası (hiposantr), yeryüzündeki dikey projeksiyonuna ise merkez üs (episantr) adı verilir.

Tektonik Plakalar ve Fay Hatları

Dünya'nın katı dış kabuğu olan litosfer, tektonik plakalar adı verilen büyük parçalara bölünmüştür. Bu plakalar birbirlerine sürtündükçe, birbirinin altına dalınca ya da birbirinden uzaklaştıkça kayaçlarda gerilim birikir. Bu gerilim belirli bir eşiği aştığında kayaç aniden kırılır; bu kırıklar fay hatları olarak bilinir.

Türkiye Neden Bu Kadar Çok Deprem Yaşıyor?

Türkiye, üç büyük tektonik plakanın (Avrasya, Afrika ve Arap plakaları) sıkıştırdığı Anadolu Levhası üzerinde yer almaktadır. Bu durum iki kritik fay sisteminin oluşmasına yol açmıştır: Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAFH) ve Doğu Anadolu Fay Hattı (DAFH).

Sismik Dalgalar

Moment Magnitüd Ölçeği

Günümüzde bilim insanlarının tercih ettiği Moment Magnitüd (Mw) ölçeği, fayın kırılan alanı, kayma miktarı ve kayaç sertliği gibi fiziksel parametrelere dayanır. Logaritmik bir ölçektir: her bir tam sayılık artış, açığa çıkan enerjide yaklaşık 31,6 kat artışa karşılık gelir.